Dossier 14-237 Schepenbankdossier 237 Gevecht door Mertten Moncqnoy en Joos van Huynegem. 1657

Betreft
Proces op 14 november 1657 (pagina 1 regel 3)
Gevecht op zondag 11 november in/over(?) het Cravaalbos, waarvan Joos van Huynegem beweerde een kwart eigenaar te zijn (regel 18, pagina 2 rechts))
   In een uitgebreid artikel over Asse's brandhout, weliswaar grotendeels over een eerdere periode, komt echter geen Van Huynegem voor! Ook worden daar andere eigenaren genoemd
   Het artikel van J. Spanhove is gebaseerd op de gasthuisrekeningen (1548-1700) en de boekhouding (1575-1600) van de rentmeester van het Land van Asse
   Gepubliceerd in tijdschrift Ons Heem, driemaandelijks tijdschrift voor Vlaanderen, jaargang 47 september 1993 122-134, over Brandhout
   De Heemkundige Kring Ascania bewaart de oude bundels gasthuisrekeningen 1548-1700

Hoofdrolspelers
Judocus van Huynegem en zijn vrouw Paulina Rons (regel 20-22 pagina 2 rechts)
Een kind, waarschijnlijk de jonge Judocus van Huynegem, gedoopt op 25 juli 1657, 3½ maand oud (regel 22 pagina 2 rechts en regel 29 en 30 van pagina 2 links)
Judocus' schoonbroer Mertten Moncornoy en zijn vrouw Christiana Rons ("mitsgaders hunne beyde huijsvrouwen", pagina 20 rechts)
Henricus Aerts en zijn vrouw Catharina de Waegenaer, in wiens huis te Asbeek de zitting doorging
Charles Igniatius Crabeels, hoofdmeyer (gerechtsofficier) in het land van Asse
Henricus van Innichoven (24.12.1626), vorster (gerechtsdienaar, gevangenisbewaarder, jachtopziener) te Asse
Jan van Linthout
Martinus Cleren

De documenten met hun voorlopige vertaling (2x doorklikken op de afbeelding geeft meer detail)

Pagina 1 1. 1657 2. Informae preparatoir genomen 3. Desen 14e november 1657 te versaecken 4. van P Charles Igniatius Crabeels [link] 5. hoofdmeyer des Landts van Assche 6. meyer tot Assche nopene seecker 7. gerecht gebeurt ten huijse van 8. hendrick Aerts [doopklapper Asse: Henricus Aerts, getrouwd met Catherina de Wagener] in den gesuchte van 9. Assbeke by Joos van Huynegem ende 10. Mertten Moncquernoij put Jns 11. Slachte schepenn 12. Cathelyn de Wageneer huisvrouw van Hendr Aerts oudt [doopklapper Asse: Catherina de Wagener, getrouwd met Henricus Aerts] 13. geedt by hendr van Innichoven [de vorster van Asse] 14. 26 Jaeren ged [vermoedelijk Catharina de Wagaere, gedoopt 22.09.1630 te Asse, rol is onduidelijk] 15. Oorster ende geëxamineert op de verlele interrogatoriën 16. Tuyght ende vercledrt si dep waerachtich te wesen dat 17. op sondach lestl. gewt sijn den XIIen deser Maendter [wsl. staat er 11 november] 18. november tot ha dien huijse hebben gedroncken didische 19. persoonen ondbaerinne onder andere sin geweste den 20. voors. Mertten Moncquernon ende Joos van Huynegem ende 21. Naerdyen [nadien?] sy eenige woord en tusschen malkanderen ende 22. hadt aennaen sekenen 23. hende aert jaeren hebben goerquermit 24. ats gecocht op het 25. coopschaerhout bij den voors. 26. Cravaelbosch ende waerinne haeren man deselff 27. te hebben ende dehe Moncquaernon een vierde paer 28. Is hebben, soo hebben den voors. Moncquernon ende 29. Huynegem malkanderen toegeschoten ende heeft den 30. Huynegen ende hebben dappergerochten soodat den 31. Moncquernog leelyck Is gequetst met eenige wonden 32. In sijn hooft In sulcker crnegen dat den e suoncquerich 33. teghen haer attestante syde dat hi moeste sterven jaer 34. heysschen een bondel stroot om op te liggen waert 35. heeft geweygert seggende dat sij liever hadde dat 36. hij soude thuis gaen 37. handen eith heeft naer voorgaende lecture gepersist 38. ene dese ondert 39. cat 40. dmerck ven voorss. Catelyne 41. en bageneere, 42. ende 43. ats Ingeseten der Prechie van Afsel 44. onten 45. oudt 26 46. Indien ged. gees ende soort als den 47. voorgaen Tuyght ende vercleert hy attestant waerachtic 48. te wesen dat t’ sijnen huijse hebben gedroncken dmesche

Pagina 2 links 1. persoonen op Sondach lestl.k wesen den XIen desen maendt 2. van novemb waerinne onder andere sin gewester mertten 3. Moncquernon e Joos van huijnegen, vercleenen alsdoen ge¬ 4. hoort te hebben dat den voors. Joos van Huijnegen ende merttn 5. Moncquernon hebben woorden gehadt om seeckeren coop 6. schaechaeldt bij den voors. Moncquernoy gecocht op den bosch 7. geheeten het Cravael, waerinne den voors. Joos pretendeerde 8. te genieten het vierde paertwel den voirs. Moncquemon 9. henwengerdeseggende dat hij huinegen meijnde te doen 10. gel. hij hadde gedaen in den coopdach vande voomkens is 11. kinderen Andries Wolffdlaert, als baerden voirs. Moncqueron 12. seide coopman geeet te sijne ende dat den voors. Joos 13. mede doende nijet egh adde betaelt op synen tyjt 14. sbaerop den voorss. Joos antwboord ende seyde dat hij betaelt 15. hadde soo haest als den vors moncquernoy, ende naerdijen denvor 16. Moncquernoij heeft geseijt, dese oft dyergelick woordeen 17. gen 18. gel. eenen hontfot soo Is den voorss. 19. gij hebt geda 20. ndeerden 21. Joos van huynegen den voorss. mancquernan boegeschoten ende 22. geworpen met tenen pot sulcx dat hij het lichtvat 23. dwbel. was hanghh aende schauwe smede heeft uuytge¬ 24. worpen, sonder te weten oft hij hen heeft geraeckt 25. off nyet, maer sijn malckanderen onstantelick oegeschoten 26. ende dapper gevochten, waerinne oock hebben geholpen sij 27. beydehuijsroue, soodat hetal ouerhoop was lggende ende 28. stels huysvren soo In furie syn gewt. dat de huijsvree 29. des voors. Joos van Huinegen hectaer kant dwbel.k maer 30. drij oft vier maenden oudt een Is heeft geabandonneert 31. ende vraegende vnaer naer hetselvkint ende roopen an 32. mijnkint, soo Is ’tselve bevonden aggen onder hun 33. vechten persoonen In groot peryckel van vermacht te syn 34. en deelc. hij attestantmeijnde doot te wesen mmidts het 35. nyet de was kritsen redene dat hy hetselve datel 36. van onder de s. persoonen heeft getrocken, waernaer 37. verost voonden 38. Is. bevonden dat den voorsz. mencquernoi met een 39. gequetst is gewa in sijn hooft vercleeren den silaen 40. moncquernon, panderdaeghs smorgens gevraeght te 41. hebben oft hi dInne geenperyckeloft letselen inde 42. waerop denselv heeft geantw. dat hy midts de vvoorss 43. bonden nijet wel byten en konste, vercleene voor 44. redenr wetent dat hij selvgeschieden aen om ende 45. pent is gewet 46. Synden etta persisti et signaml. Hendrick otes

Pagina 2 rechts 1. 2. 3. 4. Cornelis Jan broecke jongman oudt ontrent de 20 5. jaeren gedacte bij de gframhen de keyser officier geeedt 6. 7. bij de vorster des Landts ndtsche ende verhoort als 8. vooraen Tuyght ende vercledter hij attestant waerachtich te 9. wwesen dat hij op sondach bestl geesen den XIen deser maendt 10. van novemmber met diersche andere perssoonen heeft 11. gedroncken ten huijse van Hendcaerts waerinne onder 12. vandere syn gewt. meetten moncquernon ende Joos van 13. Huynegem wel. voors. meitten moncquernoij ende Roos in 14. gehadt 15. huynegen eenige woorden hebbende raecken seekeren 16. coopschaerhaedt bij den voorss. Moncquernou gecocht op 17. het Cravael bosch waerinne den voorss. Joos van 18. Huynegem pretendeerde te hebben een vierde paert 19. malkanderen sin toegeschoten ende dapper gevochten. 20. mitsgaders hunne beyde huijsvrouwen, vercleerende gesien te hebben 21. dat de huisvrou des voors. moncquernon mette voijst heeft 22. geslagen het kint des voors. Joos van Huynegem sulcx dat 23. attestant meinde dat het voorstant daff soude hebben 24. gestorven, hebbende alnoch gesien dat de vvershuijdre 25. van Mertten Moncquernoij heeft geslaegen met 26. eenen pot op Iemmits hooft van voorsz. vecht ende vesoonen 27. onderte weten [kantlijn] 28. opwie [kantlijn] 29. ende Is daernaer bevonden dat den voors. Moncquernon 30. naerdien sy wlaeren gescheyden met diverschewonden 31. dapper te gequetst geweste in syn hooft ecleerende 32. alleytgenee gesiehte hebben ende aen sy ende paet gevot 33. te sijn 34. Capti III . parisijs [kantlijn] 35. sijnden ev persiste et signamt 36. inge petyt [kantlijn] 37. 4 het mercs 61 Cornekisas eraenked 38. Inco laes es bede ingeseten der prochte van Atos Dondt 39. 36 Jaeren gedt. ge¬ 40. dt hoort als de voorgaende Tuyght 41. hileert den dept waerachtich te wesen dat hi met diersip 42. andere persoonen op sondach lestl. desoesen den XIen deser 43. maendt geaovember heeft gedroncken tenhuise 44. gende Aelft inde gehuite en alsbeke alwaeroockwis

Pagina 3 links 1. 2. oockwaerdeckeren Merten Noncquemon en Joos van 3. Huynegem, dewelke aldaer eenige woorden hebben 4. gekregen procederende vnd een coopschaechout bij den voorss. 5. Moncquernoy gecocht op den bosch geheeten het eranael 6. soodat hij heeft gesien dat hij malkanderen hebben toegeschoten 7. ende dapper gevochten, midtsgaders gesiehte hebben dan hunne 8. beijde vrouwen mede hebben gevochten, sulcx dat hij 9. dese naerdien de voorss vecht ende persoonen waeren gescheiden id 10. heeft gesien dat den voors. Moncquernon dapperlick was 11. cleetealleythelf tgenevr. 12. gequetst In syn hooft 13. Is gesiehte hebben ende aen by ende tout gewt. tet syn 14. inden etta persisti et kgnamt 15. aclaet van den bede 16. Jan Linthout Insgel ngeset endderprochie van Assche 17. oudt ontrent de 38 jaeren gedactegeeedt ene verhoort als 18. de voorgaen cluyght ende vercleert endept waerachtich 19. tewesen dat hij opsondach lestl. wesende den XIen deser 20. maendt van november heeft gedroncken met alnoch 21. dinersche andere persoonen ten huyse ean hendc iferts, alwbaer 22. oock waeren Mertten Moncquernon ende Joos van Huynegem 23. welt voorss. twee persoonen eenige hooghe woorden 24. hebben gecregen aengaen seeckeren coopschaerhoudt 25. bij den vor. Moncquernon gecocht op het pranaelbesche 26. vercleerende gehoort te hebben dat den voors. Moncquernan 27. tegen den voors. Huynegem seyde dese off dyergelwoorde 28. gij tijt maer eenen sontfot, voegene stoedat hij alsdoen 29. dat hij depet heeft gesien dat den vr Joos van Huynegem 30. doore seer bevloeijt was sonder te weten sie het sel 31. In toegecommen, ende dat hij dept alsdoen heeft verroccken 32. sonder voorders het sewbeten 33. Sinden eve persisti et sigs 34. Jan van Linthout 35. Martinus Clerens Jongman Oudt 22 Jaeren

Pagina 3 rechts 1. 2. 3. Ee d geeedt oort als de voorsaene Tuyght ende 4. vercleert den rept darachtichte wesen dat hij op sondagh 5. bestl wesende den XIen deser maendt come memb met 6. alnoch diersch andere persoonen ten huijsemochende 7. heefedrincken Aerts gwbaer Inne onder andere oock waeren moge tte 8. Moncquernoij ende Joos van huynegen dewel. hy dep 9. heeft gehoort eennge groote woorden tegen mal 10. kanderen geseght te hebben procederen deselve van 11. eenen coopschaechoudt waerinne den s Hoog vn 12. Huynegem preendeerde een verdepaert, sonder 13. alsdan Iet voorders gesien te hebben off si hebben 14. gevochten ofte nijdt midts het luhterat uuyt was 15. geworpen, dan naerdhen hetlicht wederom was 16. onsteken vercleert gesien te hebben dat den voors. mom quermg 17. met vier oft vijff wonden was gequest op sijn 18. 19. hooft, ende den voors. Joos van Huynegem den groote 20. weonde ier lijden sijn hooft, deuwel hadde in sijne 21. handen den heijs met een scherff ean eenen pot 22. alse anneer den dept verclrer gesiente hebben datd en 23. voorss. Moncquernon is gegaen In de camere waer 24. trachte den voorss. Joos van Huynegem oock Inde 25. camere te commen tot tebderensen toe met 26. eene groote furie seggen dese offdyergelick woorden 27. Ick sal hem doot smyten, laet huygeInne, verclee ende 28. allen ’tgene voors. ts gesichte hebben ende aen on en pnet 29. gewt te sijn 30. fynde ap persiste et signamt 31. Taptt 32. ii 33. merten vercleren

www.huinegem.be